Các chi nhánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc đều là những mô hình hoạt động dựa trên nguồn vốn từ trụ sở chính. Tuy nhiên, hai loại hình này có nhiều điểm khác biệt đáng chú ý về chế độ kế toán và cách xử lý các nghiệp vụ tài chính. Trong bài viết này, Kế toán Apec (APECTAX) sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa hai mô hình này, đồng thời cung cấp thông tin chi tiết để bạn có thể lựa chọn mô hình phù hợp nhất cho hoạt động của doanh nghiệp mình.
Chi nhánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc được hiểu như thế nào?
Chi nhánh hạch toán độc lập được định nghĩa như thế nào?
Chi nhánh hạch toán độc lập là mô hình trong đó đơn vị kế toán tại chi nhánh hoạt động tách biệt với công ty mẹ (trụ sở chính). Chi nhánh tự chịu trách nhiệm về việc xác định các khoản chi phí, thu nhập chịu thuế, kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và lập báo cáo tài chính (BCTC) riêng tại chi nhánh.
Mô hình này cho phép chi nhánh sở hữu con dấu, mã số thuế 13 chữ số, tài khoản ngân hàng riêng, và hoạt động với chức năng tương tự như một doanh nghiệp độc lập. Đồng thời, bộ phận kế toán tại chi nhánh sẽ thực hiện các nhiệm vụ kế toán theo quy định của Luật Kế toán.
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc được định nghĩa như thế nào?
Ngược lại với chi nhánh hạch toán độc lập, chi nhánh hạch toán phụ thuộc có hoạt động kế toán gắn liền với trụ sở chính. Chi nhánh sẽ gửi các số liệu, chứng từ liên quan đến doanh thu và chi phí về trụ sở chính để tổng hợp và thực hiện hạch toán chung trong báo cáo tài chính (BCTC).
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc được chia thành hai loại:
-
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc ở tỉnh khác:
- Cần có con dấu và chữ ký số riêng để thực hiện các nghĩa vụ thuế như thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế giá trị gia tăng (GTGT), và lệ phí môn bài tại chi nhánh.
- Các nhiệm vụ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và lập BCTC cuối năm sẽ do trụ sở chính đảm nhận.
-
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc tại cùng tỉnh:
- Toàn bộ các công việc như nộp thuế môn bài, lập báo cáo tài chính cuối năm, và báo cáo thuế định kỳ (quý/năm) sẽ do trụ sở chính trực tiếp thực hiện, sử dụng chữ ký số chung.
Những điểm tương đồng giữa chi nhánh hạch toán phụ thuộc và hạch toán độc lập.
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc và hạch toán độc lập có một số điểm chung như sau:
- Vốn kinh doanh và lợi nhuận sau thuế của chi nhánh đều thuộc về công ty mẹ (trụ sở chính).
- Trụ sở chính chịu trách nhiệm tổ chức và quản lý bộ máy nhân sự của chi nhánh.
- Bộ phận kế toán của chi nhánh là một phần thuộc hệ thống kế toán của công ty chủ quản.
- Hoạt động kinh doanh của chi nhánh phải tuân theo sự chỉ đạo và ủy quyền từ trụ sở chính.
- Trong trường hợp trụ sở chính giải thể, chi nhánh bắt buộc phải ngừng hoạt động kinh doanh
>> Xem thêm: Dịch Vụ Quyết Toán Thuế TNCN | Kế toán Apec
Sự khác biệt giữa chi nhánh hạch toán phụ thuộc và chi nhánh hạch toán độc lập.
Mặc dù đều sử dụng vốn kinh doanh từ trụ sở chính, hai loại chi nhánh có sự khác biệt rõ rệt trong cách kê khai và nộp các loại thuế.
1. Kê khai và nộp thuế môn bài
Sự khác biệt trong việc kê khai và nộp thuế môn bài vào ngân sách nhà nước giữa hai loại hình hạch toán như sau:
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của chi nhánh. | Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của chi nhánh. |
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của trụ sở chính. |
2. Khai báo và nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Sự khác biệt trong việc kê khai và nộp thuế GTGT giữa chi nhánh hạch toán độc lập và chi nhánh hạch toán phụ thuộc như sau:
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của chi nhánh. | Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của chi nhánh. |
| Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của trụ sở chính. | Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của trụ sở chính. |
Tuy nhiên, nếu chi nhánh hạch toán phụ thuộc cùng tỉnh với trụ sở chính có con dấu và tài khoản ngân hàng riêng, thì sẽ đăng ký kê khai và nộp thuế tại cơ quan thuế của chi nhánh để thực hiện bán hàng trực tiếp.
Ngoài ra, nếu chi nhánh kinh doanh các lĩnh vực như ăn uống, karaoke, massage hay nhà hàng, quyết định về việc kê khai và đóng thuế GTGT sẽ do Cục trưởng Cục Thuế địa phương quyết định.
3. Kê khai và thanh toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Việc kê khai và nộp thuế TNDN của chi nhánh hạch toán độc lập và hạch toán phụ thuộc được quy định như sau:
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của chi nhánh. | Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của chi nhánh. |
| Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của trụ sở chính. | Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Kê khai và nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế của trụ sở chính. |
4. Con dấu của chi nhánh
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Cần có con dấu. | Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Cần có con dấu. |
| Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Có thể có hoặc không có con dấu. |
5. Đăng ký hóa đơn điện tử
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Cần có hóa đơn điện tử. | Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Cần có hóa đơn điện tử. |
| Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Có thể có hoặc không có hóa đơn điện tử. Nếu không có, sẽ xuất hóa đơn từ trụ sở chính khi cần. |
6. Mở tài khoản ngân hàng
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Cần mở tài khoản ngân hàng riêng. | Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Không bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng. Tuy nhiên, để thuận tiện trong giao dịch, nên mở tài khoản ngân hàng. |
7. Chữ ký số
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Cần có chữ ký số. | Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Có thể có hoặc không có chữ ký số. |
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Cần có chữ ký số. | Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Cần có chữ ký số. |
8. Lập báo cáo tài chính cuối năm
| CHI NHÁNH HẠCH TOÁN ĐỘC LẬP | CHI NHÁNH HẠCH TOÁN PHỤ THUỘC |
|---|---|
| Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Tự kê khai và nộp báo cáo tài chính tại cơ quan thuế của chi nhánh. | Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Báo cáo thuế hàng quý do chi nhánh thực hiện. BCTC cuối năm do trụ sở chính quyết toán và nộp tại cơ quan thuế của trụ sở chính. |
| Chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Báo cáo thuế hàng quý do chi nhánh thực hiện. | Chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Tự kê khai và nộp báo cáo tài chính tại cơ quan thuế của chi nhánh. |
9.Chế độ kế toán
Mỗi loại chi nhánh sẽ áp dụng chế độ kế toán riêng biệt, cụ thể như sau:
Chi nhánh hạch toán độc lập:
- Bộ phận kế toán hoạt động như một đơn vị kế toán độc lập, tuân theo quy định của Luật Kế toán.
- Bộ phận kế toán tự thực hiện việc kê khai sổ sách và lập báo cáo thuế cho chi nhánh.
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc:
- Chi nhánh gửi hóa đơn và chứng từ về trụ sở chính.
- Trụ sở chính sẽ tự thực hiện việc kê khai và quyết toán thuế.
Hướng dẫn xác định chi nhánh hạch toán phụ thuộc hay độc lập
Thông tin về việc chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc không được thể hiện trên Giấy phép kinh doanh. Vì vậy, có ba phương pháp để xác định loại hình hạch toán của chi nhánh:
Cách 1: Liên hệ với Giám đốc hoặc người phụ trách công ty để kiểm tra các hồ sơ, giấy tờ liên quan, bao gồm thông báo thay đổi kinh doanh của công ty hoặc thông báo đăng ký thuế.
Cách 2: Đăng nhập vào hệ thống thuế điện tử bằng mã số thuế của chi nhánh để tra cứu các thông tin về việc nộp thuế.
- Nếu chi nhánh nộp tờ khai thuế môn bài, thuế thu nhập cá nhân (TNCN), và thuế giá trị gia tăng (GTGT), thì đó là chi nhánh hạch toán phụ thuộc.
- Nếu chi nhánh nộp thêm tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và báo cáo tài chính (BCTC), thì đó là chi nhánh hạch toán độc lập.
Cách 3: Truy cập vào website của Tổng cục Thuế (tracuunnt.gdt.gov.vn) hoặc Cổng thông tin Quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dangkyquamang.dkkd.gov.vn) và tra cứu thông tin qua mã số thuế (MST) của chi nhánh hoặc công ty.
Lựa chọn hình thức hạch toán cho chi nhánh công ty: Phụ thuộc hay Độc lập?
Trước khi thành lập chi nhánh công ty, các cá nhân hoặc tổ chức cần xem xét kỹ lưỡng để chọn hình thức hạch toán phù hợp với hoạt động kinh doanh của chi nhánh. Cả hai loại hình hạch toán đều có sự khác biệt rõ rệt về nghĩa vụ thuế và kế toán liên quan.
Ví dụ: Việc kê khai và nộp thuế GTGT, lệ phí môn bài, lập báo cáo tài chính cuối năm, cùng với các thủ tục pháp lý khác như đăng ký hóa đơn, mở tài khoản ngân hàng, và con dấu.
Để giúp lựa chọn hình thức hạch toán phù hợp, APECTAX sẽ phân tích chi tiết ưu và nhược điểm của cả hai loại hình chi nhánh.
Chi nhánh hạch toán độc lập
Ưu điểm:
- Chi nhánh có sổ sách kế toán và chứng từ hoàn toàn độc lập, giúp quản lý chi phí và phân tích tình hình tài chính (lỗ – lãi) dễ dàng và rõ ràng. Điều này hỗ trợ trong việc đưa ra các giải pháp phù hợp cho chi nhánh.
Nhược điểm:
- Chi nhánh phải tự kê khai và lập các báo cáo thuế, báo cáo tài chính và các báo cáo khác gửi đến cơ quan chức năng.
- Hồ sơ và sổ sách kế toán cần được lưu trữ riêng biệt.
- Phát sinh chi phí trong việc quản lý và tổ chức nhân sự cho bộ phận kế toán của chi nhánh.
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc
Ưu điểm:
- Trụ sở chính chịu trách nhiệm kê khai và lập các báo cáo sổ sách kế toán, chi nhánh chỉ cần tổng hợp số liệu và chứng từ cuối tháng để gửi về trụ sở chính.
- Giảm thiểu các nghiệp vụ kế toán, giúp quá trình vận hành và quản lý dễ dàng hơn.
- Không phát sinh chi phí về tổ chức bộ máy nhân sự (lương và tuyển dụng cho kế toán chi nhánh).
Nhược điểm:
- Việc quản lý chi phí, lợi nhuận và lỗ lãi sẽ gặp khó khăn hơn vì tất cả các hoạt động kế toán và quản lý chi phí đều do trụ sở chính đảm nhiệm.
Vì không có quy định bắt buộc về việc doanh nghiệp phải chọn chi nhánh hạch toán phụ thuộc hay độc lập, doanh nghiệp có thể lựa chọn loại hình chi nhánh phù hợp nhất với cấu trúc tổ chức và điều kiện hoạt động của mình.
Các câu hỏi phổ biến về chi nhánh hạch toán độc lập và phụ thuộc
1. Chi nhánh hạch toán độc lập có nghĩa là gì?
Chi nhánh hạch toán độc lập là chi nhánh có phòng kế toán hoạt động độc lập, tự chịu trách nhiệm về việc kê khai thuế, lập báo cáo tài chính và nộp thuế tại chi nhánh. Chi nhánh này có con dấu, mã số thuế, tài khoản ngân hàng riêng và hoạt động như một đơn vị kinh doanh độc lập trong phạm vi chức năng của mình.
2.Chi nhánh hạch toán độc lập có phải là một pháp nhân không?
Không, chi nhánh hạch toán độc lập không có tư cách pháp nhân vì đây chỉ là một đơn vị trực thuộc công ty mẹ, được thành lập để mở rộng hoạt động kinh doanh và không thể tham gia vào các quan hệ pháp lý độc lập.
3. Công ty có chi nhánh hạch toán độc lập có phải lập báo cáo tài chính hợp nhất không?
Công ty có chi nhánh hạch toán độc lập không cần lập báo cáo tài chính hợp nhất, vì chi nhánh này vẫn thuộc công ty mẹ và báo cáo tài chính độc lập của chi nhánh không yêu cầu hợp nhất.
4. Các quy định về chi nhánh hạch toán độc lập là gì?
Chi nhánh hạch toán độc lập cần đăng ký mã số thuế riêng, lập báo cáo tài chính độc lập và tự kê khai thuế trực tiếp tại cơ quan thuế địa phương nơi chi nhánh hoạt động.
Trong bài viết này, APECTAX đã giúp bạn phân biệt chi nhánh hạch toán độc lập và phụ thuộc. Tùy theo tình hình của doanh nghiệp, bạn có thể chọn hình thức hạch toán phù hợp. Nếu bạn cần thành lập chi nhánh (hạch toán độc lập hay phụ thuộc, trong hay ngoài tỉnh), hãy tham khảo các gói dịch vụ của APECTAX với giá từ 1.000.000đ, hoàn tất trong vòng 3 ngày làm việc.
Bài Viết Liên Quan: