Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn, có hiệu lực thi hành từ ngày 16/01/2026, mang theo nhiều thay đổi quan trọng mà doanh nghiệp và cá nhân cần nắm rõ.
Trong bài viết này, Kế toán Apec sẽ phân tích chi tiết những điểm mới của Nghị định 310/2025/NĐ-CP, giúp bạn cập nhật kịp thời và chủ động tuân thủ các quy định về xử phạt vi phạm hành chính thuế và hóa đơn áp dụng từ ngày 16/01/2026
1. Bổ sung phạm vi điều chỉnh và một số hành vi vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn
1.1. Bổ sung phạm vi điều chỉnh
Bổ sung các khoản thu thuộc phạm vi điều chỉnh: Khoản 1 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP bổ sung các khoản thu theo pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp quy định tại Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành và giao cho cơ quan thuế quản lý thu.
Bổ sung đối tượng bị xử phạt là đơn vị hợp thành: Khoản 2 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP xác định rõ đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai (có nghĩa vụ đăng ký thuế, nộp hồ sơ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung) và đơn vị hợp thành được Tập đoàn giao trách nhiệm thông báo danh sách các đơn vị này thuộc đối tượng áp dụng Nghị quyết 107/2023/QH15, trở thành đối tượng có thể bị xử phạt nếu có hành vi vi phạm.
1.2. Bổ sung các hành vi vi phạm mới
Đối với đơn vị hợp thành: Khoản 8 Điều 1 Nghị định số 310/2025/NĐ-CP bổ sung vào Điều 10 của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP hai hành vi vi phạm liên quan đến trách nhiệm thông báo, bao gồm: thông báo chậm hoặc không thông báo đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai và danh sách các đơn vị hợp thành thuộc diện áp dụng Nghị quyết 107/2023/QH15.
Đối với tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử: Khoản 18 Điều 1 Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi cung cấp giải pháp kỹ thuật (liên quan đến việc khởi tạo, kết nối, truyền, nhận, lưu trữ, xử lý dữ liệu hóa đơn điện tử) không đảm bảo các nguyên tắc theo quy định của pháp luật về hóa đơn.
Xem thêm: Kế toán thương mại thực chiến
2. Sửa đổi bổ sung các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn
– Tại điểm a khoản 3 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP: Sửa đổi điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, theo đó trường hợp cùng một ngày người nộp thuế khai sai một hoặc nhiều chỉ tiêu trên các hồ sơ thuế (không bắt buộc phải cùng một sắc thuế) thuộc trường hợp xử phạt về thủ tục thuế thì chỉ bị xử phạt một lần về hành vi có khung phạt tiền cao nhất. Đồng thời, quy định này bãi bỏ việc áp dụng tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính nhiều lần” đối với các trường hợp tại điểm a, b, c khoản 3 Điều 5 của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.
– Tại điểm b khoản 3 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP: Bổ sung hai trường hợp sau:
(1) Trường hợp người nộp thuế khai sai nhiều chi tiêu trên một hồ sơ thuế thì chỉ bị xử phạt về một hành vi có khung phạt tiền cao nhất hoặc bị xử phạt về một hành vi theo Điều 16 hoặc Điều 17 của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.
(2) Trường hợp người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn mà các hành vi này còn trong thời hiệu xử phạt và bị xử lý trong một vụ việc thì chỉ bị xử phạt một lần. Mức phạt được tính tương ứng với tổng số lượng hóa đơn đã vi phạm.
3. Sửa đổi bổ sung quy định xác định tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính có quy mô lớn”
Khoản 4 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi khoản 2 Điều 6 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, làm rõ và bổ sung căn cứ để xác định tình tiết tăng nặng “vi phạm hành chính có quy mô lớn” trong các trường hợp sau:
- Đối với vi phạm về hóa đơn: Khi người nộp thuế thực hiện một hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn thuộc phạm vi điều chỉnh tại khoản 2 Điều 22, Điều 26 và Điều 27 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, với số lượng từ 10 số hóa đơn trở lên.
- Đối với hành vi trốn thuế: Khi người nộp thuế thực hiện một hành vi trốn thuế quy định tại Điều 17 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, với số tiền thuế trốn từ 100.000.000 đồng trở lên trong các trường hợp chuyển hồ sơ vi phạm để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
4. Sửa đổi bổ sung quy định về hành vi vi phạm hành chính của các tổ chức, cá nhân có liên quan
Khoản 12 Điều 1 Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 19 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, quy định về việc xử phạt đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan (bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài) khi có các hành vi sau:
- Cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế hoặc tài khoản của người nộp thuế quá thời hạn quy định.
- Cung cấp thông tin, tài liệu không chính xác.
- Không cung cấp thông tin, tài liệu theo quy định của pháp luật hoặc theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Xem thêm: Dịch Vụ Kế Toán Thuế Trọn Gói
5. Sửa đổi khung tiền phạt với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm và hành vi không lập hóa đơn
Khoản 14 Điều 1 Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi khoản 2 và khoản 3 Điều 24 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, điều chỉnh khung tiền phạt tương ứng với số lượng hóa đơn vi phạm trong một vụ việc vi phạm hành chính đối với hai hành vi: lập hóa đơn không đúng thời điểm và không lập hóa đơn theo quy định. Xem thêm các mức phạt về hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm và không lập hóa đơn khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại đây
6. Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh
Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ thẩm quyền xử phạt của một số chức danh, cụ thể như sau:
- Bổ sung thẩm quyền cho công chức thuế (Điểm a khoản 19 Điều 1): Công chức thuế được bổ sung thẩm quyền xử phạt bằng hình thức phạt tiền, với mức phạt đến 20.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm về thủ tục thuế và đến 10.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm về hóa đơn.
- Cập nhật danh xưng và thẩm quyền của thủ trưởng cơ quan thuế (Khoản 19 Điều 1): Sửa đổi tên gọi các chức danh (như Trưởng Thuế cơ sở, Trưởng Thuế tỉnh, Chi cục trưởng Chi cục Thuế, Cục trưởng Cục Thuế) cho phù hợp với thực tế hiện nay và điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của các chức danh này theo quy định tại Điều 13 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP.
- Điều chỉnh thẩm quyền của Chủ tịch UBND (Khoản 20 Điều 1): Bãi bỏ thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và quy định thẩm quyền này cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.
- Bãi bỏ thẩm quyền của một số chức danh: Các chức danh sau không còn thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn: Đội trưởng Đội thuế, Thanh tra viên, Chánh thanh tra Sở Tài chính, Chánh thanh tra Bộ Tài chính, Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành.
7. Sửa đổi quy định về trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính
Khoản 22 Điều 1 Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi điểm a khoản 1 Điều 37 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về quyền giải trình của người nộp thuế để phù hợp với quy định tại Khoản 1 Điều 61 Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 67/2020/QH15 và có hiệu lực từ năm 2022). Theo đó, người nộp thuế có quyền giải trình trong các trường hợp sau:
- Theo mức phạt: Hành vi vi phạm có mức tối đa của khung tiền phạt từ 15.000.000 đồng trở lên đối với cá nhân, hoặc từ 30.000.000 đồng trở lên đối với tổ chức.
- Theo hình thức lập biên bản: Trường hợp lập biên bản vi phạm hành chính điện tử.
- Theo tính chất vi phạm: Người nộp thuế thực hiện hành vi vi phạm hành chính được quy định tại Điều 16, Điều 17 và Điều 18 của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.
Xem thêm: Thành lập Hộ kinh doanh
8. Điểm mới của Nghị định số 310/2025/NĐ-CP là bãi bỏ một số hành vi vi phạm về hóa đơn
Nghị định số 310/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ quy định xử phạt đối với một số nhóm hành vi vi phạm về hóa đơn tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP. Các nhóm hành vi bị bãi bỏ bao gồm:
- Hành vi vi phạm quy định về hóa đơn đặt in (quy định tại Điều 20).
- Hành vi vi phạm quy định về in hóa đơn đặt in (quy định tại Điều 21).
- Hành vi vi phạm về cho, bán hóa đơn đặt in (quy định tại Khoản 1 Điều 22).
- Hành vi vi phạm quy định về phát hành hóa đơn (quy định tại Điều 23).
- Hành vi hủy hóa đơn (quy định tại Điều 27).
9. Bảng so sánh mức phạt của Nghị định 310/2025/NĐ-CP và Nghị định 125/2020/NĐ-CP
| Nội dung so sánh | Nghị định 310/2025/NĐ-CP | Nghị định 125/2020/NĐ-CP |
| Lập hóa đơn sai thời điểm | Phạt theo số lượng hóa đơn.
Mức phạt cao nhất đối với hành vi này là 70.000.000 đồng trong trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 100 số hóa đơn trở lên. (Theo khoản 14 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP) |
– Phạt cảnh cáo đối với trường hợp không làm chậm thực hiện nghĩa vụ thuế và có tình tiết giảm nhẹ.
– 3-5 triệu đồng đối với hành vi lập hóa đơn sai thời điểm nhưng không dẫn đến chậm thực hiện nghĩa vụ thuế – 4-8 triệu đồng đối với lập hóa đơn không đúng thời điểm theo quy định của pháp luật về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ. (Theo Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP) |
| Không lập hóa đơn | Phạt theo số lượng hóa đơn.
Mức phạt cao nhất đối với hành vi này là 80.000.000 đồng trong trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định từ 50 số hóa đơn trở lên. (Theo khoản 14 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP) |
Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.500.000 đồng đối với:
– Không lập hóa đơn tổng hợp theo quy định của pháp luật về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ. – Không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động, trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ, tiêu dùng nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất. Phạt 10-20 triệu đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định. (Theo Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP) |
| Bổ sung quy định về việc thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm/không lập hóa đơn | Trường hợp người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm/không lập hóa đơn, các hành vi vi phạm còn trong thời hiệu xử phạt và bị xử phạt trong một vụ việc vi phạm hành chính thì chỉ bị xử phạt về một hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm/không lập hóa đơn có khung tiền phạt tương ứng với số lượng hóa đơn đã lập không đúng thời điểm.
(Theo khoản 3 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP) |
Theo điểm d khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020 quy định: “Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm, trừ trường hợp hành vi vi phạm hành chính nhiều lần được Chính phủ quy định là tình tiết tăng nặng”
So với với Nghị định 125/2020/NĐ-CP thì không quy định áp dụng tình tiết tăng nặng vi phạm hành chính nhiều lần trong lĩnh vực hóa đơn. >>> Trường hợp người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm thì cơ quan thuế căn cứ quy định pháp luật để xử phạt về từng hành vi vi phạm theo quy định. Trường hợp người nộp thuế bị xử phạt nhiều hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn trong cùng một lần xử phạt thì chỉ ban hành một quyết định xử phạt để quyết định hình thức, mức xử phạt đổi với từng hành vi vì phạm của cá nhân, tổ chức đó. Số tiền phạt tại quyết định xử phạt vi phạm hành chính là tổng mức tiền phạt cụ thể của từng hành vi vi phạm và không bị giới hạn bởi mức tiền phạt tối đa quy định tại điểm c khoản 1 Điều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012. |
| Bổ sung các trường hợp bất khả kháng trong thuế, hóa đơn | Các trường hợp bất khả kháng bao gồm: thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công hoặc sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được và người nộp thuế không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.
(Theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP) |
Không có |
*Lưu ý: Các mức phạt trên áp dụng đối với đối với tổ chức. Còn đối với cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh có cùng vi phạm thì mức phạt bằng 1/2 mức phạt của tổ chức (Theo khoản 4 Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP)
10. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn
Câu 1. Hành vi nào bị coi là “lập hóa đơn không đúng thời điểm” và theo quy định mới mức phạt thế nào?
Trả lời: Hành vi này xảy ra khi doanh nghiệp không lập và giao hóa đơn tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa, hoàn thành cung ứng dịch vụ, trừ một số trường hợp được phép lập hóa đơn trước/sau thời điểm đó theo quy định.
Mức phạt mới theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP: Phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm trong một vụ việc. Mức phạt cao nhất lên đến 70 triệu đồng đối với tổ chức nếu vi phạm từ 100 số hóa đơn trở lên. Cá nhân chịu mức phạt bằng 1/2 mức phạt của tổ chức.
Câu 2: “Không lập hóa đơn” khi bán hàng bị phạt ra sao?
Trả lời: Đây là hành vi không lập và không giao hóa đơn cho người mua khi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ
Mức phạt: Phạt theo số lượng hóa đơn không lập. Mức phạt tối đa là 80 triệu đồng đối với tổ chức nếu vi phạm từ 50 số hóa đơn trở lên. Mức phạt áp dụng cho cá nhân bằng một nửa.
Câu 3: Tình tiết “vi phạm hành chính có quy mô lớn” được xác định thế nào?
Trả lời: Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, có 2 trường hợp chính:
(1) Vi phạm về hóa đơn (một số hành vi cụ thể) với số lượng từ 10 số hóa đơn trở lên.
(2) Hành vi trốn thuế với số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên.
Đây là tình tiết tăng nặng, làm tăng mức phạt tiền.
Câu 4: Nếu một ngày tôi khai sai nhiều chỉ tiêu trên các tờ khai thuế khác nhau thì bị xử phạt thế nào?
Trả lời: Đây là điểm mới quan trọng. Theo Nghị định số 310/2025/NĐ-CP, trong trường hợp này, bạn chỉ bị xử phạt một lần đối với hành vi khai sai có mức phạt cao nhất. Quy định cũ về áp dụng tình tiết tăng nặng “vi phạm nhiều lần” đã được bãi bỏ cho các trường hợp này, giúp giảm nhẹ hình phạt.
Câu 5: Cá nhân, tổ chức nào khác (ngoài người nộp thuế) có thể bị xử phạt?
Trả lời: Các tổ chức, cá nhân có liên quan cũng có thể bị xử phạt nếu:
– Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng: Cung cấp thông tin tài khoản của người nộp thuế chậm trễ, không chính xác hoặc không cung cấp theo yêu cầu của cơ quan thuế.
– Đơn vị cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử: Cung cấp giải pháp phần mềm không đảm bảo nguyên tắc pháp luật về hóa đơn điện tử.
Câu 6: Các hành vi vi phạm về “hóa đơn đặt in” còn bị xử phạt không?
Trả lời: KHÔNG. Một trong những điểm mới của Nghị định số 310/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ toàn bộ các hành vi vi phạm liên quan đến hóa đơn đặt in (từ khâu đặt in, in ấn, cho/bán đến phát hành và hủy). Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi sang hóa đơn điện tử.
Câu 7. Trường hợp nào được xem là “bất khả kháng” để miễn/giảm trách nhiệm vi phạm?
Trả lời: Điểm mới của Nghị định số 310/2025/NĐ-CP chính là đã bổ sung các trường hợp được coi là bất khả kháng bao gồm: thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, chiến tranh, đình công hoặc các sự kiện khách quan bất ngờ khác mà người nộp thuế không thể lường trước và khắc phục được dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết.
Việc nắm vững các điểm mới của Nghị định 310/2025/NĐ-CP là vô cùng cần thiết để doanh nghiệp hoạt động an toàn, tuân thủ pháp luật từ ngày 16/01/2026. Những thay đổi này không chỉ điều chỉnh mức phạt, mà còn sửa đổi nguyên tắc xử phạt, thẩm quyền và thủ tục, hướng tới sự minh bạch, công bằng và hiệu quả trong công tác quản lý thuế.
Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần sự hỗ trợ từ các tư vấn viên lành nghề về các vấn đề như: thành lập công ty, dịch vụ kế toán thuế, đào tạo kế toán thực chiến… Hãy liên hệ ngay với đội ngũ của Kế toán Apec qua hotline 0977 12 0088 để được tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình!
Đội ngũ chuyên môn của Kế toán Apec luôn nỗ lực cung cấp những thông tin chính xác và cập nhật mới nhất. Tuy nhiên, nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và các điều khoản được đề cập có thể đã không còn hiệu lực vào thời điểm bạn đọc.
Để có được thông tin chính xác nhất vào thời điểm bạn tìm hiểu, xin vui lòng liên hệ với đội ngũ chuyên gia và luật sư tại Kế toán Apec để được tư vấn miễn phí kịp thời cho trường hợp cụ thể của bạn.
|
XEM THÊM CÁC DỊCH VỤ CỦA APEC |
||
|
Dịch vụ kế toán |
Thành lập công ty |
Đào tạo kế toán |
Bài Viết Liên Quan: