Bộ tài chính nói gì về việc trả lương trên 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt?

Từ ngày 01/01/2026, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 cùng Nghị định số 320/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, kéo theo nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến điều kiện xác định chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Đáng chú ý, quy định về hình thức trả lương từ 5 triệu đồng trở lên cho người lao động đang nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi, do ảnh hưởng trực tiếp đến quyền khấu trừ chi phí và nghĩa vụ thuế phải thực hiện. Cùng Kế Toán Apec tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

Doanh nghiệp băn khoăn gì về việc trả lương từ 5 triệu đồng?

Kể từ khi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP được ban hành, nhiều doanh nghiệp bắt đầu rà soát lại toàn bộ chính sách chi phí, đặc biệt là các khoản chi có giá trị lớn. Trong đó, tiền lương, tiền công trả cho người lao động bằng tiền mặt từ 5 triệu đồng/lần là nội dung gây nhiều tranh cãi và lo ngại trong quá trình áp dụng.

Theo các thông tin trên các trang mạng xã hội, tại Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính (https://www.mof.gov.vn/), đã xuất hiện câu hỏi từ doanh nghiệp xoay quanh việc: “Nếu trả lương bằng tiền mặt hoặc hiện vật cho người lao động với giá trị từ 5 triệu đồng/người/lần chi trả, liệu khoản chi này có bị coi là không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt và bị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế TNDN hay không“. Sự băn khoăn này xuất phát từ việc doanh nghiệp e ngại rủi ro bị truy thu thuế, xử phạt khi quyết toán nếu hiểu sai hoặc áp dụng sai quy định mới.

Xem thêm: Chi lương từ 5 triệu trở lên có phải chuyển khoản không?

Căn cứ pháp lý về điều kiện chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Để một khoản chi được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp không thể đánh giá cảm tính mà phải căn cứ chặt chẽ vào các điều kiện được quy định tại Luật Thuế TNDN và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, chỉ những khoản chi đáp ứng đồng thời các tiêu chí pháp lý nhất định mới được chấp nhận khi quyết toán thuế.

Cụ thể, một khoản chi được trừ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tức là khoản chi đó phải phục vụ cho việc tạo ra doanh thu, duy trì hoạt động hoặc thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp, không bao gồm các khoản chi mang tính cá nhân hoặc không liên quan đến hoạt động kinh doanh.
• Khoản chi có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật, bao gồm hóa đơn, chứng từ kế toán, chứng từ thanh toán và các hồ sơ liên quan, đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp và khả năng kiểm tra, đối chiếu khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra.
• Đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị lớn, phải đáp ứng thêm điều kiện về hình thức thanh toán, theo đó doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP và pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Tiền lương có bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt không?

Một trong những nội dung quan trọng được làm rõ khi hướng dẫn áp dụng Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP là sự khác biệt về bản chất pháp lý giữa chi phí mua hàng hóa, dịch vụ và chi phí tiền lương, tiền công. Việc phân biệt đúng hai nhóm chi phí này có ý nghĩa quyết định trong việc xác định điều kiện thanh toán và quyền được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Chúng ta có thể phân tích theo các nguyên tắc sau:

• Tiền lương, tiền công không phải là khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ, mà là khoản thù lao doanh nghiệp trả cho người lao động trên cơ sở quan hệ lao động được xác lập thông qua hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế trả lương. Do đó, Tiền lương, tiền công có bản chất hoàn toàn khác với các giao dịch mua bán thông thường.
• Quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP  có nên chỉ áp dụng đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán có bản chất tương tự, nhằm kiểm soát dòng tiền trong các giao dịch kinh tế giữa các chủ thể độc lập, không nên điều chỉnh các khoản chi phí liên quan đến lao động tiền lương.
• Tiền lương, tiền công thuộc nhóm chi phí nhân công – chi phí hoạt động nội bộ của doanh nghiệp, nên có thể không thuộc diện bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt, kể cả trong trường hợp giá trị chi trả mỗi lần từ 5 triệu đồng/người.
• Hình thức chi trả tiền lương không làm thay đổi quyền được trừ chi phí, theo đó việc doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt, chuyển khoản hay bằng hiện vật vẫn được chấp nhận khi xác định chi phí được trừ, miễn là đáp ứng đầy đủ các điều kiện chung về hồ sơ, chứng từ và tính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật thuế.

Xem thêm: Dịch vụ dọn dẹp sổ sách kế toán cuối năm

Điều kiện để tiền lương, tiền công được tính vào chi phí được trừ

Theo thông tin đang lan truyền trên các trang mạng xã hội hiện nay là Bộ Tài chính trả lời:” Việc tiền lương, tiền công có được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp hay không không phụ thuộc vào hình thức chi trả, mà phụ thuộc vào tính hợp pháp, hợp lý và có thật của khoản chi. Doanh nghiệp cần chứng minh rõ mối quan hệ lao động và nghĩa vụ chi trả tiền lương phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh“.

Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, ngoài việc doanh nghiệp phải có đầy đủ hồ sơ như hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế trả lương hợp pháp; bảng chấm công, bảng lương và chứng từ chi trả tương ứng. Và nếu mỗi lần chi trả tiền lương cho người lao động có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được coi là chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Kết luận

Từ các căn cứ pháp lý nêu trên và tính tới thời điểm này (13/01/2026) thì việc chi trả lương từ 5 triệu đồng/người/lần cho người lao động phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và phải có đầy đủ hồ sơ như hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế trả lương hợp pháp; bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương mới được tính làm chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp ( theo như câu trả lời trên cổng thông tin của cục thuế)

Còn thông tin đang lan truyền trên các trang mạng xã hội là Bộ Tài chính trả lời hay khẳng định: “Doanh nghiệp trả lương trên 5 triệu đồng/người/lần chi trả cho người lao động bằng tiền mặt hoặc hiện vật vẫn được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp” là thông tin chưa được kiểm chứng và cần đợi văn bản hướng dẫn chính thức ( nếu có). Và trong quá trình đợi văn bản hướng dẫn chính thức, chúng ta vẫn phải thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi lương từ 5 triệu đồng/người/lần cho chắc ăn nhé! 

Tham khảo thêm Công văn 183/BNI-QLDN3 của Cục Thuế Bắc Ninh trả lời về việc chi trả tiền lương từ 5 triệu đồng trở lên

Đội ngũ chuyên môn của Kế toán Apec luôn nỗ lực cung cấp những thông tin chính xác và cập nhật mới nhất. Tuy nhiên, nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và các điều khoản được đề cập có thể đã không còn hiệu lực vào thời điểm bạn đọc.

Để có được thông tin chính xác nhất vào thời điểm bạn tìm hiểu, xin vui lòng liên hệ với đội ngũ chuyên gia và luật sư tại Kế toán Apec để được tư vấn miễn phí kịp thời cho trường hợp cụ thể của bạn.